Niet alleen de moslims

De islam wordt door veel mensen beschouwd als de religie met de meeste problematische aspecten van alle godsdiensten. Die opvatting valt moeilijk te ontkennen. Veruit de meeste terroristen zijn moslims; alleen de islam kent een sterk antidemocratische politieke tak die een wetgeving wil invoeren die in strijd is met de mensenrechten en niet gelovigen wil onderwerpen, een streven dat extra gevaarlijk is in combinatie met het streven naar een wereldgemeenschap van moslims (oemma); in geen enkele religie is de belangrijkste figuur zo militant en onverdraagzaam; in weerwil van sommige verdedigers is de Koran wel degelijk veel wreder dan de Bijbel of andere religieuze teksten, zoals de arabist Hans Jansen bijvoorbeeld aangeeft; alleen in de islam staat de doodstraf op uittreding (alhoewel er ook interpretators van de Koran zijn die hiervoor in dit boek geen grondslag vinden, afvalligen zouden met rust gelaten moeten worden zolang ze moslims niet lastig vallen, anders mogen ze 'gestopt' worden); in geen ander geloof wordt er zo moeilijk met kritiek op de godsdienst omgegaan; in geen ander geloof is homoseksualiteit zo problematisch als in de islam; geen andere religie is zo anti-semitisch en anti-westers als de islam.

Veel mensen denken dat de positie van de vrouw in de islam ook het slechtst is in vergelijking met andere religies. Dat valt echter nog maar te bezien. Over hindoes horen we veel minder dan over moslims. En daarmee ook over de misstanden die voorkomen in hindoegemeenschappen. Benieuwd naar de hindoecultuur (ja, ja, ik weet het, er is niet een hindoecultuur) heb ik een korte search gedaan. Het blijkt dat vrouwen in grote delen van India, het hindoestaanse land bij uitstek, onderdrukt worden. Meisjes worden in India als een last gezien omdat de ouders een bruidschat moeten betalen voor de toekomstige echtgenoot. Het gevolg is massale moord op meisjesbaby's en zelfuitgevoerde abortussen. Schattingen gaan uit van minstens 10 miljoen gedode meisjesbaby's de afgelopen 20 jaar in India. Huwelijken met minderjarigen worden gesanctioneerd door hindoeteksten en net als in de islam is seks buiten het huwelijk verboden, terwijl mannen in de praktijk hun gang kunnen gaan. Als een vrouw te weinig middelen als bruidschat kan geven, bestaat de kans dat ze vermoord wordt. Jaarlijks vinden er 5000 hindoevrouwen in India de dood door 'keukenbranden' die lang niet altijd tot vervolging en straf leiden (weduweverbranding komt nauwelijks nog voor, hoewel er nog in 2006 een geval gemeld is in India). Vooral dalitvrouwen, de kastelozen, hebben het zwaar te verduren.

Officieel is het kastestelsel in 1947 afgeschaft, maar informeel leeft het voort en leven de verschillende kasten gescheiden van elkaar. De dalits (paria's) leven afgezonderd en zijn onrein. Ze worden uitgebuit en gediscrimineerd. Medeleven is er maar weinig, want hindoes geloven in Karma, wat erop neerkomt dat je je positie in (of buiten) het kastestelsel aan jezelf te danken hebt. In het vorige leven deugde je kennelijk niet. Meer in het algemeen is het hindoeisme een fatalistische godsdienst: wat gebeurt is kennelijk Gods (ondoorgrondelijke) wil . Wat goed en slecht is, is menselijke interpretatie. Natuurlijk zijn er wel morele strevingen en voorschriften, maar net als in de Islam bestaat er de neiging om te geloven in het lot en in hogere krachten die het leven regelen, zodat de eigen verantwoordelijkheid veronachtzaamd wordt, alsmede het medeleven met mensen die het minder hebben. Vooral persoonlijke verlossing staat centraal, samen met de familie-eer; in die zin is het hindoeïsme een opmerkelijk mengsel van individualisme en gemeenschapszin. Ook binnen de hindoeïstische gemeenschap bestaat xenofobie en racisme, wat misschien niet meteen opkomt bij hen die deze religie associeren met oosterse wijsheid, meditatie en de Beatles. Binnen de Nederlanse hindoegemeenschap zijn er bijvoorbeeld hindoes die een uitgesproken hekel hebben aan moslims en negers. En velen moeten ook niets hebben van het "verderfelijke" westen.

Een moeder in Azië doodde een paar weken geleden haar dochter omdat ze bleef 'zeuren' dat ze naar school wilde. Zou dit ook niet te maken hebben met het feit dat in hindoeteksten wordt gezegd dat vrouwen niet geschikt zijn voor studie van bijvoorbeeld de Vedateksten? Vrouwen worden gezien als bezit van hun man en worden geacht voor het huishouden te zorgen. Je zou denken dat deze conservatieve opvatting onder hindoes alleen nog op plattelandsgemeenten in het verre Azië voorkomt. Niets is minder waar. Ook in Nederland worden moderne hindoestaanse meisjes onderdrukt. Zo blijkt uit onderzoek dat het aantal zelfmoorden onder hindoestaanse meisjes relatief zelfs hoger ligt dan onder Marokkaanse meisjes. Populaire methoden zijn het drinken van chloor, azijnzuur en ophanging. Ze worden hierbij niet zelden gestimuleerd door de razendpopulaire Bollywoodfilms waarin actrices zich niet verzetten tegen hun ongelukkige situatie en onderdrukkers, maar een eind aan hun leven maken: een gevaarlijke, zwarte romantiek. Uit onderzoek blijkt dat in Amsterdam de meeste gevallen van eerwraak niet voorkomt onder Turken, maar onder hindoestanen.

Diverse onderzoeken laten zien dat veel hindoestaanse meisjes in Nederland niet alleen naar buiten mogen en niet met jongens mogen omgaan. Het is de taak van de ouders om een geschikte huwelijkspartner te vinden en het meisje wordt geacht, net als binnen de islam, om als maagd het huwelijk in te gaan. Net als veel moslimmeisjes staan ze voortdurend onder controle en krijgen ze kritiek te voortduren op hun gedrag. Want net als bij moslims draait alles om de familie-eer: manai ka boli, 'wat zullen de mensen zeggen?' is een leidend beginsel. Ook hindoestaanse meisjes moeten zich beschaafd kleden; zelfs hoofddoeken komen in de hindoestaanse cultuur voor.

Door alle aandacht voor de moslims horen we nauwelijks iets over misstanden binnen de hindoegemeenschap. Dit komt omdat het aantal hindoes dat (gewelddadige) misdaden pleegt, relatief klein is. De problemen spelen zich veel meer binnen de eigen sfeer af. Vandaaruit komt nauwelijks iets naar buiten uit angst voor represailles. Wat ook meespeelt is dat hindoes geen zendingsdrang hebben, ze streven niet naar overheersing, zoals sommige moslims. De gedachte leeft sterk dat je alleen hindoe van geboorte kunt zijn. Het zou goed zijn als er meer aandacht komt voor misstanden binnen de hindoegemeenschap. Ook de hindoes hebben een Hirsi Ali nodig.

2007